هدف از این پایان نامه مطالعه تطبیقی بین نظرات و آرای مذاهب خمسه در مورد وجوب نماز جمعه می باشد.

 


نماز جمعه یکی از شعائر و ابتکارات مهم در شریعت اسلام با ابعاد عبادی، سیاسی و فرهنگی است که بسیار مورد توجه و تأکید شارع مقدس قرار گرفته است. آیات سورة مبارکة جمعه با صراحت مؤمنین را به نماز جمعه دعوت و آن‌ها را به سعی درشرکت در نمازجمعه امر می‌کند. در طول تاریخ حاکمان به‌جهت حساسیت و جایگاه نماز جمعه توجه خاصی بدان داشته‌اند.

 

 

اجتماع بسیاری از مسلمانان در یک مکان در کنار هم و ایراد خطبه توسط یک عالم برجسته به‌عنوان امام جمعه همیشه منشأ اثر فرهنگی و سیاسی در جامعه بوده است؛ لذا عالمان و فقها برای ارشاد و هدایت مردم و آگاهی دادن به آن‌ها همیشه درصدد استفاده از این موقعیت بوده‌اند. برخی از فقهای بزرگ با نفوذ در حکومت‌های وقت سعی در اقامة این فریضة مهم داشته‌اند؛ تا با تنویر افکار مردم، جامعة خود را برای رسیدن به جامعة مطلوبِ شارع - به‌ویژه در زمان غیبت امام زمان(ع) - آماده نمایند.

 

 


روایات بسیاری از ائمة معصومین(ع) در اهمیت و فضیلت نماز جمعه در کتب حدیثی نقل شده است که فقها همیشه با تمسک به این ادله در کنار ادلة نقلی و اصول عملیه سعی در استنباط حکم فقهی نماز جمعه داشته‌اند. در این پژوهش تلاش کردیم تا تعیینی یا تخییری بودن وجوب نماز جمعه را از دید فقهای مذاهب تشیع و اهل سنت بررسی کنیم.

 

 

 

 

 

 

 


فهرست مطالب


مقدمه    1
1. بیان مسئله    4
2. سؤالات تحقیق    4
الف) سؤال اصلی    4
ب) سؤالات فرعی    4
3. فرضیه‌ی تحقیق    4
4. پیشینه‌ی تحقیق    5
5. ضرورت تحقیق    5
6. اهداف تحقیق    6
7. جنبة نوآوری تحقیق    6
8. روش تحقیق    6

 

 

فصل اول:    کلیات    8
بند اول: اولین نماز جمعه‌ای که توسط پیامبر اسلام اقامه شد    17
بند دوم: تاثیر شرایط تاریخی و سیاسی بر اقامه نماز جمعه و فتاوای فقها    18
1 - 2 - 2 - 1. عدم اقامه نماز جمعه در میان شیعیان و تأثیر آن در پی بردن به آرای فقها    20
1 - 2 - 2 – 2. بازنمایی اوضاع سیاسی مذهب شیعه در ایران در زمان حکومت صفویه    24
1 - 2 - 2 – 3. عوامل تاثیر‌گذار بر چگونگی نماز جمعه در برخی دوران‌های تاریخی    25
1 - 2 - 2 - 3 – 1. انعطاف‌پذیری پادشاهان سلسله صفوی در برابر فقهای امامیه    25
1 - 2 - 2 - 3 - 2. تشکیل مدارس جهت بحث و بررسی فقها    26
1 - 2 - 2 - 3 – 3. بنا کردن مساجد جامع در شهرها جهت اقامه جمعه    27
1 - 2 - 2 - 3 – 4. تشکیل مجمع نماز جمعه    27
1 - 2 - 2 - 3 – 5. جمع آوری خطبه‌های نماز جمعه    29
1 - 3 - 3 – 1. وقت خطبه‌ها &